Όπως αναφέρω και σε παλιότερό μου άρθρο, η χοληστερίνη δεν είναι απλώς ένας αριθμός στις εξετάσεις αίματος!
Οι νέες οδηγίες του American Heart Association για τη δυσλιπιδαιμία αλλάζουν τον τρόπο που πρέπει να βλέπουμε τον καρδιαγγειακό κίνδυνο.
Όχι μόνο LDL, όχι μόνο «είμαι εντός ορίων» και όχι μόνο 10ετής κίνδυνος.
Τα 8 σημεία που αξίζει να κρατήσεις:
- Επανέρχονται οι στόχοι LDL-C. Η χοληστερόλη που συνδέεται με τις λιπορωτεϊνες χαμηλής πυκνότητας.
Οριακός/ενδιάμεσος κίνδυνος: LDL-C <100mg/dL Υψηλός κίνδυνος (πρωτογενής πρόληψη): LDL-C <70mg/dL Αρκετά υψηλός κίνδυνος ή εγκατεστημένη ASCVD (Atherosclerotic Cardiovascular Disease) είναι η Αθηροσκληρωτική Καρδιαγγειακή Νόσος): LDL-C <55mg/dL
- Η Λιποπρωτεϊνη (α) Lp(a) αν και είναι κυρίως γεννετική μπορεί να αυξήσει τον κίνδυνο ακόμα κι αν η LDL-C δεν είναι αυξημένη. Υψηλή Lp(a) >55mg/dL
- Το σκορ ασβεστίου αποκτά μεγαλύτερη σημασία. Το σκορ στεφανιαίας ασβέστωσης (CAC) αποκτά ισχυρότερο ρόλο στην εκτίμηση κινδύνου και στη στόχευση της LDL-C. CAC απο 100 έως 999 – LDL-C <70mg/dL CAC >1000 – LDL-C <55mg/dL
- Δεν υπάρχουν πλέον μόνο οι στατίνες αλλά και: Εζετιμίμπη, αναστολείς PCSK9 / Inclisinar, Bempedoic acid (όπου ενδείκνυται)
- Το ιστορικό της γυναίκας πλέον μετράει. Συμβάντα κατά την εγκυμοσύνη ή/και στην αναπαραγωγική της ζωή όπως: προεκλαμψία, διαβήτης κύησης, υπέρταση κύησης, πρόωρος τοκετός και πρώιμη εμμηνόπαυση (<45 ετων) αναγνωρίζονται πλέον ως ενισχυτές καρδιακού κινδύνου.
- Η Απολιποπρωτεϊνη (Β) ApoB αποκτά πιο καθαρό ρόλο καθώς μας δείχνει τον αριθμό των αθηρογόνων σωματιδίων. Μπορεί να αποκαλύπτει υπολειπόμενο κίνδυνο ακόμα και όταν η LDL-C φαίνεται αποδεκτή. σε κάθε αθηρογόνο λιποπρωτεϊνικό σωματίδιο, όπως τα LDL, VLDL, IDL και Lp(a). Επειδή κάθε τέτοιο σωματίδιο φέρει συνήθως ένα μόριο ApoB, η μέτρησή της λειτουργεί ως εκτίμηση του συνολικού αριθμού των αθηρογόνων σωματιδίων που κυκλοφορούν στο αίμα. Αυτό έχει σημασία, επειδή δύο άνθρωποι μπορεί να έχουν παρόμοια LDL-C αλλά διαφορετικό αριθμό σωματιδίων και επομένως, διαφορετικό αθηρογόνο φορτίο. Η ApoB είναι ιδιαίτερα χρήσιμη όταν δεν υπάρχει συμφωνία μεταξύ LDL-C, τριγλυκεριδίων και του συνολικού μεταβολικού προφίλ. Η αξιολόγηση δεν πρέπει να βασίζεται σε μία μόνο εξέταση. Συνυπολογίζονται η αρτηριακή πίεση, το κάπνισμα, ο διαβήτης, η νεφρική λειτουργία, το οικογενειακό ιστορικό, η Lp(a) και ο συνολικός καρδιαγγειακός κίνδυνος. Για τον ίδιο λόγο, οι επιθυμητοί στόχοι της ApoB δεν είναι ίδιοι για όλους και πρέπει να εξατομικεύονται από τον θεράποντα ιατρό.
Η βελτίωση της διατροφής, η τακτική άσκηση, η μείωση του σπλαχνικού λίπους και ο περιορισμός του αλκοόλ και των επεξεργασμένων υδατανθράκων μπορούν να συμβάλλουν στη συνολική καρδιομεταβολική υγεία. Όταν όμως η ApoB παραμένει αυξημένη ή ο κίνδυνος είναι υψηλός, απαιτείται ιατρική αξιολόγηση και όπου ενδείκνυται θεραπευτική παρέμβαση. Η μέτρησή της είναι χρήσιμη σε: διαβήτη τύπου 2, σε μεταβολικό σύνδρομο, σε υπερτριγλυκεριδαιμία και σε άτομα που ήδη λαμβάνουν υπολιπιδαιμική αγωγή. - Τα ευρήματα σε Αξονική Τομογραφία CT δεν πρέπει να αγνοούνται. Στεφανιαία ασβέστωση που φαίνεται τυχαία σε θώρακος ή πνευμόνων δεν πρέπει να περνά απαρατήρητη. Ρώτα για Coronary Calcium Score. Το coronary calcium score (σκορ ασβεστίου στεφανιαίων αρτηριών) είναι μια γρήγορη και ανώδυνη εξέταση με αξονικό τομογράφο που μετρά την ποσότητα ασβεστίου στις αρτηρίες της καρδιάς. Δείχνει την παρουσία αθηροσκλήρωσης (πλάκας) και βοηθά στον υπολογισμό του κινδύνου για έμφραγμα, ακόμη και πριν υπάρξουν συμπτώματα.
- Σκέψου κίνδυνο ζωής, όχι μόνο της επόμενης 10ετίας. Η έγκαιρη παρέμβαση/πρόληψη όπως είπε και ο μεγάλος Ιπποκράτης μειώνει την μελλοντική βλάβη!
Μέτρησε λοιπόν:
- LDL-C
- non-HDL-C
- TG
- Lp(a)
Ενδεικτικές πηγές: ACC/AHA 2026 Dyslipidemia Guideline, PMID: 34647487, PMID: 38700053, PMID: 30025580. Ference et al., European Heart Journal, 2017. Sniderman et al., JAMA Cardiology, 2019. ESC/EAS Guidelines, 2019.
Να αναφέρω εδω και την σημαντικότητα της μετρησης του Δείκτη Ωμεγα 3 λιπαρών οξέων! Οιπερισσότεροι γνωρίζουν τη χοληστερίνη τους. Σχεδόν κανείς δεν γνωρίζει τον Δείκτη Ωμέγα-3!
Κι όμως, αυτός ο δείκτης μπορεί να δώσει μια πολύ πιο ουσιαστική εικόνα για τη μακροπρόθεσμη κατάσταση των ωμέγα-3 στον οργανισμό και τις φλεγμονές.
Ο Δείκτης Ωμέγα-3 μετρά το ποσοστό των EPA + DHA στις μεμβράνες των ερυθρών αιμοσφαιρίων. Δεν δείχνει απλώς τι φάγατε χθες ή τι συμπλήρωμα πήρατε σήμερα. Αντανακλά περισσότερο την κατάσταση των τελευταίων μηνών.
Γιατί έχει σημασία;
Επειδή τα ωμέγα-3 συμμετέχουν στη δομή των κυτταρικών μεμβρανών, στη λειτουργία της καρδιάς, του εγκεφάλου και στη ρύθμιση των φλεγμονών.
Στη βιβλιογραφία, τιμές:
- κάτω από 4% συνδέονται με αυξημένο καρδιαγγειακό κίνδυνο
- 4–8% θεωρούνται ενδιάμεση ζώνη
- πάνω από 8% συχνά αναφέρονται ως επιθυμητός στόχος
Η ιδανική αναλογία πρόσληψης των ωμέγα-3 προς τα ωμέγα-6 λιπαρά οξέα στη διατροφή μας προτείνεται να είναι από 1:1 έως 1:4 (δηλαδή 1 μέρος ω-3 για κάθε 1 έως 4 μέρη ω-6), αν και ιστορικά και εξελικτικά θεωρείται βέλτιστη η ισορροπία 1:1. Στη σύγχρονη Δυτικού τύπου διατροφή, η αναλογία αυτή έχει φτάσει συχνά στο 15:1 ή και 20:1 υπέρ των ω-6!
Δεν αφορά μόνο την καρδιά! Ένας υγιής δείκτης Ω3 σχετίζεται θετικά με την λειτουργία του εγκεφάλου, συμμετέχουν επίσης στην ρύθμιση της φλεγμονώδους απόκρισης και παίζουν ρόλο στην υγιή γήρανση!
Το πρόβλημα; Σπάνια μετριέται ο Δεικτης Ωμέγα 3 σε έναν βασικό προληπτικό έλεγχο.
Η μελλοντική μας καρδιά χτίζεται σήμερα και οι κυτταρικές μεμβράνες αντανακλούν τις επιλογές μας.
Επσιτημονικές έρευνες: PMID: 15208005, 18541601, 11948270, 22371413, 22254027, 2955930
Το περιεχόμενο είναι ενημερωτικό και δεν αντικαθιστά εξατομικευμένη ιατρική και διατροφική αξιολόγηση.